Erasmus+ programı, 2021-2027 dönemi kapsamında temel olarak üç Ana Eylem (Key Action- KA), Jean Monnet Eylemleri ve Spor destekleri olmak üzere farklı proje türlerine ayrılmaktadır. Bu yapı, bireysel hareketliliklerden uluslararası kapasite geliştirme projelerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsar.
| Program Kategorisi | Temel Odak | Hedef Kitle ve Katılımcılar |
| Ana Eylem 1 (KA1) | Bireylerin Öğrenme Hareketliliği | Öğrenciler, akademik/idari personel, gençler ve eğiticiler |
| Ana Eylem 2 (KA2) | Yenilikçilik ve İyi Uygulama Değişimi | Üniversiteler, STK'lar, kamu kurumları ve özel sektör |
| Ana Eylem 3 (KA3) | Politika Reformuna Destek | Politika yapıcılar, bakanlıklar, çatı gençlik kuruluşları |
| Jean Monnet | Avrupa Birliği Çalışmaları | Akademisyenler, araştırmacılar, yükseköğretim kurumları |
Ana Eylem 1 (KA1): Bireylerin Öğrenme Hareketliliği
Bu eylem, bireylere yurt dışında eğitim alma, staj yapma, ders verme veya işbaşı eğitimi gibi fırsatlar sunar. Üniversiteler için bütçe tahsisi Türkiye Ulusal Ajansı tarafından yıllık olarak yapılır.
- KA131 (Program Ülkeleri Arasında Yükseköğretim Hareketliliği): Klasik Erasmus programıdır. AB üyesi ülkeler ve programla ilişkili 3. ülkeler (İzlanda, Norveç, Sırbistan vb.) arasındaki hareketlilikleri kapsar. Karma Yoğun Programlar (BIP- Blended Intensive Programmes) da bu eylem altında organize edilerek fiziksel ve sanal hareketlilik birleştirilir.
- KA171 (Uluslararası Kredi Hareketliliği- ICM): Dünyanın geri kalanındaki "Ortak Ülkeler" (Asya, Amerika, Afrika, Orta Doğu vb.) ile yapılan hareketliliklerdir. Bütçesi bölgesel hedeflere göre ayrılır ve her bir bölge/ülke için özel proje başvurusu yazılması gerekir.
- KA152: Gençlik Değişimleri (Youth Exchanges) Hedef Kitle: 13-30 yaş arası gençler. Odak Noktası: Farklı ülkelerden genç gruplarının ortak bir tema (iklim, sürdürülebilirlik, dijitalleşme vb.) etrafında bir araya gelerek kültürlerarası öğrenme sağlamasıdır. Faaliyet Tipi: Atölye çalışmaları, tartışmalar ve rol oyunları gibi yaygın eğitim metotlarını içeren, akademik veya mesleki bir eğitim olmayan kısa süreli (genellikle 5-21 gün) etkinliklerdir.
- KA153: Gençlik Çalışanlarının Hareketliliği (Mobility of Youth Workers) Hedef Kitle: Yaş sınırı aranmaksızın, gençlik çalışmalarında veya kuruluşlarında aktif olarak yer alan profesyoneller, eğitmenler ve gönüllüler. Odak Noktası: Gençlik alanında çalışan kişilerin mesleki gelişimlerini, uluslararası ağ kurmalarını ve yeni yöntemler öğrenmelerini desteklemektir. Faaliyet Tipi: 2 ile 60 gün arasında süren eğitim kursları, seminerler, işbaşı eğitimleri ve çalışma ziyaretlerini içerir.
- KA154: Gençlik Katılım Faaliyetleri (Youth Participation Activities) Hedef Kitle: Gençler (genellikle 13-30 yaş) ve politika/karar alıcılar. Odak Noktası: Gençlerin demokratik hayata aktif katılımlarını artırmak ve yerel, ulusal veya Avrupa düzeyindeki karar alma süreçlerine doğrudan etki etmelerini sağlamaktır. Faaliyet Tipi: Gençlerin karar alıcılarla (yerel yönetimler, milletvekilleri vb.) bir araya geldiği çalıştaylar, kampanyalar ve simülasyonlardır.
- KA155: DiscoverEU Dahil Etme Faaliyeti (DiscoverEU Inclusion Action) Hedef Kitle: Daha az imkana sahip (ekonomik, sosyal, coğrafi veya sağlık engeli bulunan) 18 yaşındaki gençler. Odak Noktası: Dezavantajlı gençlerin Avrupa'yı seyahat ederek keşfetmelerini, özgüven ve bağımsızlık kazanmalarını sağlamaktır.
Ana Eylem 2 (KA2): Kurumlar Arası İş birliği Ortaklıkları
Kurumların bir araya gelerek yenilikçi eğitim metotları geliştirdiği, iyi uygulamaları transfer ettiği ve uluslararası stratejik ağlar kurduğu bütçesi daha yüksek olan projelerdir.
- İş birliği Ortaklıkları (KA220- Cooperation Partnerships): En az 3 farklı program ülkesinden kurumun katılımıyla yürütülen, yüksek bütçeli ve somut, yenilikçi fikri çıktılar (müfredat, dijital platform, eğitim modülü) üretmeyi hedefleyen projelerdir. KA220 İş birliği Ortaklıkları, uygulandıkları hedef sektöre göre 6 farklı alt proje türüne ayrılır:
- KA220-HED (Yükseköğretimde İş birliği Ortaklıkları): Üniversiteler, araştırma merkezleri ve yükseköğretim kurumları içindir. Ortak müfredat veya yenilikçi lisans/yüksek lisans programları oluşturma, akademik araştırmaları uluslararası boyuta taşıma, üniversite-sanayi iş birliğini güçlendirme ve dijital eğitim altyapılarını geliştirme (örneğin blended intensive program altyapıları) hedeflenir.
- KA220-VET (Mesleki Eğitim ve Öğretimde İş birliği Ortaklıkları): Meslek liseleri, ticaret odaları, sanayi kuruluşları ve çıraklık eğitim merkezlerini kapsar. İşgücü piyasasının güncel ihtiyaçlarına (özellikle yeşil ve dijital dönüşüme) yönelik yeni mesleki eğitim modülleri hazırlama, mesleki eğitimin cazibesini artırma ve sektör-eğitim entegrasyonunu sağlama amacı taşır.
- KA220-YOU (Gençlik Alanında İş birliği Ortaklıkları): Gençlik dernekleri, belediyeler, sosyal girişimler ve gençlik merkezleri içindir. Gençlik çalışanlarının kalitesini artırma, gençlerin girişimcilik becerilerini geliştirme, genç işsizliği ile mücadele ve sosyal dahil etme (inclusion) amaçlı politika ve araçlar geliştirilir.
- KA220-SPO (Spor Alanında İş birliği Ortaklıkları): Spor kulüpleri, federasyonlar, üniversitelerin spor bilimleri fakülteleri ve kamu kurumları içindir. Sporda dürüstlük (doping ve şike ile mücadele), spora katılımın artırılması, tabana yayılan spor (grassroots sport) etkinliklerinin yaygınlaştırılması ve sporcuların çift kariyer (eğitim ve spor) yapabilmesi için iş birlikleri kurulur.
- Kapasite Geliştirme (Capacity Building in Higher Education - CBHE): Program ülkeleri ile Ortak ülkeler arasında yükseköğretim, mesleki eğitim veya gençlik alanlarında kapasiteyi, kaliteyi ve uluslararasılaşmayı artırmayı hedefleyen büyük ölçekli ve doğrudan Brüksel (EACEA) merkezli yönetilen projelerdir.
- Erasmus Mundus Ortak Yüksek Lisans Dereceleri (EMJM): Uluslararası üniversite konsorsiyumları tarafından tasarlanan, öğrencilerin en az iki farklı ülkede eğitim gördüğü ve mezuniyette ortak (veya çoklu) diploma veren prestijli yüksek lisans programlarının oluşturulmasıdır.
- Yenilikçilik İttifakları (Alliances for Innovation): Eğitim kurumları ile iş dünyası (şirketler, sanayi odaları) arasında beceri uyumsuzluklarını gidermek ve Avrupa'nın inovasyon kapasitesini artırmak için kurulan stratejik ortaklıklardır.
Ana Eylem 3 (KA3): Politika Reformuna Destek
Eğitim ve gençlik politikalarının Avrupa seviyesinde modernize edilmesi, sivil toplumun politika yapım süreçlerine katılımının artırılması amacıyla kurgulanmıştır. Daha çok makro düzeydeki diyalogları ve "Avrupa Gençlik Birlikte" (European Youth Together) gibi gençlerin Avrupa çapında ağlar kurmasını sağlayan inisiyatifleri barındırır.
Jean Monnet Eylemleri
Amacı, dünya genelinde üniversitelerde Avrupa Birliği entegrasyonu, politikaları ve tarihi hakkında öğretimi, araştırmayı ve bilgi aktarımını teşvik etmektir.
- Modüller: AB konularında yılda en az 40 saatlik kısa süreli öğretim programları oluşturulması.
- Kürsüler (Chairs): AB çalışmaları alanında uzmanlaşmış akademisyenler için oluşturulan ve yılda en az 90 saatlik öğretimi kapsayan özel kürsüler.
- Mükemmeliyet Merkezleri: AB odaklı araştırmalar ve etkinlikler için yetkinlik, uzmanlık ve kaynakları tek bir merkezde toplayan yapılar.
- Ağlar (Networks): AB konularında kurumlar arası bilgi alışverişini destekleyen uluslararası araştırma ve tartışma ağları.
KA220 İş birliği Ortaklıkları (Cooperation Partnerships)
Kurumların yenilikçi uygulamalar geliştirmesini, kurumsal kapasitelerini artırmasını ve uluslararası ağlarını güçlendirmesini sağlayan yüksek bütçeli ve geniş çaplı projelerdir. Sürecin temelinde sağlam bir konsorsiyum kurmak ve faaliyetleri net iş paketleri üzerinden kurgulamak yatar.
Konsorsiyum ve Katılım Kuralları
- Asgari Şart: En az 3 farklı Program Ülkesinden (AB üyesi ülkeler ve Türkiye, Norveç, İzlanda vb. ilişkili ülkeler) en az 3 farklı kurum yer almalıdır. Üst sınır olmamakla birlikte, bütçe optimizasyonu ve yönetim kolaylığı açısından ideal konsorsiyum büyüklüğü genellikle 5-7 kurumdur.
- Koordinatör ve Ortaklar: Başvuruyu konsorsiyum adına yalnızca tek bir kurum (Koordinatör) kendi ülkesinin Ulusal Ajansına yapar. Ortaklar sisteme sadece OID (Organization ID) numaraları ile dahil edilir.
- Ortak Ülkelerin (Partner Countries) Katılımı: Avrupa dışındaki dünyanın geri kalan ülkelerindeki kurumlar, projeye temel ve vazgeçilmez bir katma değer sağladıkları ispatlanırsa ortak olarak konsorsiyuma girebilirler.
- Profil Çeşitliliği: Sadece üniversitelerin (HEI) değil; araştırma merkezlerinin, meslek odalarının, KOBİ'lerin veya sivil toplum kuruluşlarının da ortaklık yapısında yer alması, projenin "Ortaklığın Kalitesi" puanını doğrudan artırır.
1.İhtiyaç Analizi ve Fikir Geliştirme:Projenin temeli.
Avrupa genelinde ortak bir soruna veya ihtiyaca çözüm getirecek yenilikçi bir fikir belirlenir. Fikrin, Erasmus+ öncelikleriyle (Kapsayıcılık, Dijitalleşme, Çevre/İklim veya Demokratik Katılım) ve kurumun kendi uluslararasılaşma stratejisiyle doğrudan örtüşmesi gerekir.
2.Ortak Bulma ve Ağ Kurma:Konsorsiyum inşası.
Projeye özel uzmanlık katacak, farklı ve tamamlayıcı özelliklere sahip ortaklar seçilir. EAIE, NAFSA gibi uluslararası eğitim konferansları ve fuarları, önceden tanışılmış, ikili anlaşmalarla güven tesis edilmiş akademik partnerleri yüksek bütçeli KA220 projelerine entegre etmek için en etkili zeminlerdir.
3.İş Paketlerinin (Work Packages) Tasarımı:Götürü usulü bütçeleme.
KA220 projeleri "Götürü Usul" (Lump Sum) bütçe sistemiyle yürütülür. Proje mantıksal iş paketlerine bölünür (Örn: WP1-Proje Yönetimi, WP2-Müfredat Geliştirme, WP3-Dijital Platform). Her iş paketi için spesifik hedefler, faaliyetler, somut çıktılar ve maliyet tahmini net olarak yazılır.
4.Başvuru Formunun Doldurulması:Dört temel değerlendirme kriteri.
Form; İlgililik (Relevance), Proje Tasarımının ve Uygulamasının Kalitesi, Ortaklığın Kalitesi ve Etki (Impact) olmak üzere dört ana başlıkta doldurulur. Tüm faaliyetlerin, talep edilen 120.000 €, 250.000 € veya 400.000 € tutarındaki sabit bütçe dilimlerinden birini nasıl haklı çıkardığı savunulur.
5.Sisteme Yükleme ve Başvuru: EU Funding & Tenders Portal.
Başvuru formu, ortakların Koordinatöre verdiği Mandate (Yetki Belgesi) evrakları ve Doğruluk Beyanı (Declaration on Honour) ile birlikte, çağrı takviminde belirtilen son teslim saatinden önce AB'nin platformu üzerinden resmi olarak gönderilir.
Kritik İpucu: KA220 değerlendirmelerinde en sık puan kaybedilen bölüm "Etki ve Yaygınlaştırma" (Impact & Dissemination) kısmıdır. Proje bittikten sonra fikri çıktıların nasıl sürdürüleceği ve sadece konsorsiyumdaki üniversitelere değil, bölgesel ve ulusal düzeydeki diğer kurumlara nasıl entegre edileceği somut metriklerle (kaç kişiye ulaşılacak, hangi platformlarda kalıcı olacak) anlatılmalıdır.
KA220-HED (Yükseköğretim Alanında İş birliği Ortaklıkları), yükseköğretim kurumlarının akademik kalitesini artırmayı, disiplinlerarası yenilikçi müfredatlar geliştirmeyi ve Avrupa çapında stratejik akademik ağlar kurmayı hedefleyen spesifik bir Erasmus+ alt programıdır. Bu program, geleneksel öğrenci/personel değişiminden (KA1) farklı olarak doğrudan kurumsal kapasiteyi ve eğitimde modernizasyonu merkeze alır.
Temel Kurallar ve Proje Yapısı
- Konsorsiyum Zorunluluğu: En az 3 farklı Program Ülkesinden (AB üyesi ülkeler ve Türkiye, Norveç, Sırbistan gibi ilişkili ülkeler) en az 3 bağımsız kurumun ortaklığı şarttır. Projeye dahil olacak tüm yükseköğretim kurumlarının geçerli bir ECHE (Erasmus Yükseköğretim Beyannamesi) sahibi olması zorunludur.
- Proje Süresi: Tasarlanan iş paketlerinin (Work Packages) ve hedeflenen çıktıların büyüklüğüne göre 12 ile 36 ay arasında belirlenir.
- Götürü Usul Bütçe (Lump Sum): KA220-HED projelerinde harcama bazlı bütçeleme yerine üç sabit bütçe diliminden biri seçilir: 120.000 €, 250.000 € veya 400.000 €. Seçilen bütçe, projedeki faaliyetlerin kapsamı ve ortak sayısıyla doğrudan orantılı olmalıdır.
- Kritik Bütçe Sınırı: Bir projenin koordinasyon ve idari süreçlerini kapsayan "Proje Yönetimi" (WP1) iş paketine ayrılan bütçe, toplam hibe tutarının %20'sini aşamaz. Örneğin, 250.000 €'luk bir proje yazıyorsanız, yönetim maliyetleriniz en fazla 50.000 € olarak kurgulanmalıdır.
Yükseköğretim (HED) Odaklı Öncelikler
Başvurunun geçerli olabilmesi için genel Erasmus+ yatay önceliklerinden (Kapsayıcılık, Dijital Dönüşüm, Çevre ve İklim) en az birine ve aşağıdaki yükseköğretim spesifik önceliklerinden en az birine doğrudan hizmet etmesi beklenir:
- Eğitimde İnovasyon: Esnek öğrenme yolları, mikro-krediler (micro-credentials) ve çok disiplinli yaklaşımların müfredata entegrasyonu.
- STEM/STEAM Gelişimi: Bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarındaki programların iyileştirilmesi ve özellikle kadınların bu alanlara teşviki.
- Dijital Yetkinlikler: Yükseköğretim sistemlerinin dijital kapasitesinin artırılması ve sanal/karma (blended) hareketlilik modellerinin (BIP) altyapısının geliştirilmesi.
- Küresel Dayanışma: (2026 yılı gibi güncel çağrılarda) Ukrayna yükseköğretim kurumlarıyla iş birliği yapılarak savaşın etkilerine karşı kurumsal destek sağlanması.
Değerlendirme ve Rekabet Barajı
Başvurular, Ulusal Ajanslar tarafından atanan bağımsız uzmanlarca 100 puan üzerinden değerlendirilir. Resmi baraj 70 puan ve her bir alt kriterden (İlgililik, Proje Tasarımı, Ortaklık Kalitesi, Etki) en az %50 alma zorunluluğudur.
| Proje Türü (Eylem) | Başvuru Platformu | İlan/Başvuru Dönemi | Bütçe Yapısı ve Sınırları |
KA131 KA171 Yükseköğretim Hareketlilikleri | EU Funding & Tenders Portal. | İlan: Kasım Başvuru: Şubat | Bütçe sınırı kurumsal kapasiteye bağlıdır. Gidilecek ülkeye ve mesafeye göre Birim Maliyet (Unit Cost) üzerinden hesaplanır. |
KA152, KA153, KA154, KA155 Gençlik Hareketlilikleri | EU Funding & Tenders Portal. | İlan: Kasım Başvuru: 1. Tur: Şubat 2. Tur: Ekim | Katılımcı sayısı ve gün üzerinden Birim Maliyet (seyahat, bireysel destek, organizasyon desteği) ile hesaplanır. |
KA220 İş birliği Ortaklıkları: KA220-HED KA220-VET KA220-YOU KA220-SPO | EU Funding & Tenders Portal. | İlan: Kasım Başvuru: Mart (Gençlik için ek olarak Ekim turu açılabilir) | Götürü Usulü (Lump Sum). Projenin çapına göre önceden tanımlanmış 3 sabit bütçeden biri seçilir: 120.000 €, 250.000 € 400.000 €. |
| CBHE (Kapasite Geliştirme) | EU FTOP- Funding & Tenders Portal (Merkezi, Brüksel EACEA yönetimi) | İlan: Kasım Başvuru: Şubat | Götürü Usulü. Kategoriye göre 200.000 € 800.000 € |
| EMJM (Erasmus Mundus Ortak YL) | EU FTOP- Funding & Tenders Portal (Merkezi, Brüksel EACEA yönetimi) | İlan: Kasım Başvuru: Şubat | Tasarlanan programa ve burslu öğrenci kotasına göre hesaplanır; 2 Milyon € 5 Milyon |
| Alliances for Innovation Yenilikçilik İttifakları | EU FTOP- Funding & Tenders Portal (Merkezi, Brüksel EACEA yönetimi) | İlan: Kasım Başvuru: Mart Avrupa Komisyonunun özel çağrılarına göre değişkenlik gösterir (Genellikle İlkbahar). | Lot 1 ve Lot 2 olmak üzere ayrılır. Proje süresi ve türüne göre: 1 Milyon € 4 Milyon € |
KA3 Politika Reformuna Destek | EU FTOP- Funding & Tenders Portal (Merkezi, Brüksel EACEA yönetimi) | | Özel çağrıların (Call for Proposals) metninde belirtilen spesifik bütçe sınırlarına tabidir. |
| Jean Monnet Modül, Kürsü, Merkez, Ağlar | EU FTOP- Funding & Tenders Portal (Merkezi, Brüksel EACEA yönetimi) | Başvuru: Şubat | Götürü Usulü. Modül: Maks. 30.000 € Kürsü (Chair): Maks. 50.000 € Mükemmeliyet Merkezi: Maks. 100.000 € Ağlar (Networks): Maks. 300.000 € |